XDA Developers tarafından “Ucuz QLC SSD’ler perde arkasında iki sürücüyü barındırır; veri eklendikçe hızlı çalışan alan küçülür” başlığıyla aktarıldığı kadarıyla,
NVMe SSD fiyatları, kapasite ve performans özelliklerine göre değişebilir. En düşük maliyetli sürücü cazip görünebilir; ancak aynı temel işlevi yerine getiren ürünler, NAND yapısı ve kullanım biçimi açısından önemli farklar gösterebilir.
Bu nedenle yalnızca fiyat ve başlangıçtaki sıralı okuma-yazma hızlarına bakmak yeterli değildir. Aynı kapasite ve benzer sıralı hızlara sahip iki M.2 NVMe sürücü, veri yazıldıkça belirgin biçimde farklı performans sergileyebilir.
Piyasadaki en erişilebilir modeller çoğunlukla QLC NAND kullanır. Bu sürücüler, başlangıçta hızlı çalışan bir alan ile daha yavaş ancak yoğun depolama sağlayan alanı aynı çip üzerinde birleştirir. Hızlı bölge tüktüğünde performans hızla düşer ve sürücü belirgin biçimde yavaşlar.
QLC sürücü, aynı NAND çipinde ikinci bir sürücü gibi çalışır
Veriler önce hızlı alana yazılır, daha sonra yoğun biçimde kodlanır; bu alan çabuk tükenebilir
QLC, Quad-Level Cell ifadesinin kısaltmasıdır ve her hücre dört bit veri saklar. Bu, tüketici pazarındaki NAND bellekler arasında en yüksek yoğunluğa sahip yapıdır. Hücre başına daha fazla bit barındırmak, aynı kapasite için daha az hücre kullanılmasını ve terabayt başına maliyetin düşmesini sağlar. Bu nedenle QLC tabanlı SSD'ler genellikle daha uygun fiyatlarla sunulur.
QLC hücreye veri yazmak, denetleyicinin dört biti doğru temsil etmek üzere 16 olası gerilim durumunu ayırmasını gerektirir. Bu işlem zaman alır. Sürücüler, performansı artırmak için NAND hücrelerinin bir bölümünü tek bit modunda, yani hücre başına yalnızca bir bit saklayacak şekilde kullanır. Bu bölüm, ürün üzerinde belirtilen hızlara yakın yazma performansı sağlayabilir.
Bununla birlikte, hızlı bölge tüktükten sonra performansın ne ölçüde düşeceği ürün etiketlerinde yer almaz. 100 ABD doları değerindeki PCIe Gen 4 QLC sürücü HPFX700 üzerinde yapılan testte başlangıçta yaklaşık 5 GB/s hız korunurken, sürücü dolmaya başladıktan sonra değerler belirgin biçimde değişti. 54 GB veri yazılana kadar sürdürülen performans 3,5 GB/s seviyesine indi. 2 TB kapasiteli sürücüye 460 GB veri yazıldığında hız 130 MB/s'ye kadar geriledi; bu değer mekanik sabit disklerde görülen düzeylere yaklaştı.
Hızlı performans, QLC NAND'ın içinde gizlidir
Her yazılan dosya bu geçici alanı daraltır
Kopyalanan veriler öncelikle sürücünün hızlı bölgesine alınır; sürücü boşaldığında bu veri, daha yoğun dört bitlik QLC biçimine dönüştürülür. İlk PCIe QLC SSD'lerden biri olan Intel 660p'nin ürün belgeleri, kapasite ile performans arasında denge kurmak için hücre yapısını dinamik olarak değiştiren bir mimari tarif eder.
Tek bit modunda çalışan bir hücre, dört bitin paketlendiği duruma göre dörtte bir kapasiteye sahiptir. Bu nedenle hızlı bölge, sürücünün geri kalan fiziksel kapasitesinden yaklaşık dörtte biri kadar hücre ayırır. Teorik olarak 1 TB QLC kapasitesinin yaklaşık 256 GB'sı hızlı tek bit moduna karşılık gelebilir; ancak gerçek ürünlerde bu alan genellikle daha küçük ve doluluk seviyesine göre değişen dinamik bir önbellek olarak tutulur.
Bu hızlı alan ayrı bir çip değildir; kullanılmamış veya geçici olarak yeniden yapılandırılabilen QLC hücrelerden oluşur. Dolayısıyla hızlı geçici alan ile kalıcı depolama aynı NAND havuzundan beslenir. Silinen veriler hücreleri yeniden hızlı moda sokabilir; saklanan her dosya ise hızlı modda kullanılabilecek alanı azaltır.
Intel 660p'nin 1 TB modelinde hızlı alan başlangıçta yaklaşık 140 GB olarak ölçüldü. Sürücü neredeyse tamamen dolduğunda bu alan 12 GB seviyesine geriledi.
QLC sürücülere karşı kesin bir yargıya varmak için henüz erken
Birçok iş yükünde güçlü performans sunarlar; ancak muhtemelen hedeflenen kullanım senaryoları için uygun değildirler
QLC SSD’leri her koşulda kaçınılması gereken bir seçenek gibi gösteren bir değerlendirme, özellikle okuma performansının sabit disk seviyelerine gerilemesi konusundaki endişeyi haklı kılabilir. Bu endişe, daha gelişmiş bir sürücü satın almak için geçerli bir gerekçe oluşturabilir; ancak konunun bütününü yansıtmaz. Daha düşük maliyetli çözümlerin hangi kullanım senaryolarında yeterli olabileceği bu nedenle incelenmelidir.
Performans düşüşü, tek bir işlemde hızlı bölgenin taşıyabileceğinden daha fazla veri yazıldığında önemli hâle gelir. Örneğin, kesintisiz bir yazma işlemi mevcut pseudo-SLC önbelleğinin kapasitesini aştığında sorun ortaya çıkar. Bir bilgisayarın günlük kullanımında gerçekleştirilen işlemlerin çoğunda bu eşik aşılmaz.
QLC SSD’ler, yazma işlemlerinin seyrek gerçekleştiği ve gecikmenin birincil öncelik olmadığı, okuma yoğun ve kapasite odaklı depolama için uygundur. Bir kez kurulan ve aylarca kullanılan Steam kütüphaneleri, medya koleksiyonları veya nadiren erişilen büyük hacimli arşivler QLC sürücüler için uygun kullanım alanlarıdır. Söz konusu senaryolarda okuma hızları yüksek kalırken daha yüksek kapasite daha uygun maliyetle sunulur.
Satın alınacak SSD hakkında kapsamlı bilgi edinilmelidir
İlk izlenimin aksine QLC otomatik olarak kötü bir tercih değildir. Güncel depolama koşullarında daha uygun fiyatlı bir seçenek bulunduğunda bu fırsat değerlendirilmelidir. SSD çoğunlukla oyunları, medya dosyalarını veya nadiren yeniden yazılan diğer verileri barındıracaksa düşük maliyetli sürücü mantıklı bir seçenektir. Büyük dosyaların sürekli taşındığı, video düzenleme işlemlerinin gerçekleştirildiği veya sürücünün sık sık tamamen doldurulduğu kullanım senaryolarında ise TLC en uygun maliyet-performans dengesini sunar.
