techcrunch.com tarafından “BM, küresel verilerini yapay zeka ajanlarına hazır hale getirmek için Google'a yöneldi” başlığıyla aktarıldığı kadarıyla,
BM ve Google, küresel istatistikleri yapay zekâ sistemleri için erişilebilir kılıyor
Birleşmiş Milletler (BM), perşembe günü Google ile iş birliği yaparak geniş küresel istatistik havuzunu yapay zekâ sistemlerinin erişimine ve kullanımına daha uygun hale getireceğini duyurdu.
BM Sistem Data Commons adı verilen yeni sistem, Google'ın açık kaynaklı Data Commons platformu üzerine inşa edildi. Kullanıcılar, BM kuruluşlarına ait istatistikleri doğal dil sorgularıyla arayabilecek. Sistem, kullanıcıların istatistikleri daha geleneksel bir veritabanı arayüzü üzerinden tarayıp aradığı mevcut UNData portalının yerini alacak. Yeni platform ayrıca, yapay zekâ sistemlerinin harici veri kaynaklarına doğrudan bağlanmasını sağlayan bir standart olan Model Context Protocol'ü (MCP) destekliyor.
Kullanıcılar yanıtlar için giderek daha fazla yapay zekâ araçlarına yöneliyor; ancak birçok sistem otoritatif verileri güvenilir biçimde sunmakta zorlanıyor. UNICEF'in altı büyük dil modeli üzerinde yürüttüğü ve küresel kalkınma göstergelerine ilişkin 133 binden fazla yanıtı kapsayan kıyaslama çalışması, ortalama doğruluk puanının yalnızca %21,2 olduğunu ortaya koydu. UNICEF'in baş istatistikçisi João Pedro Azevedo, bu sonuçları bir sanal brifingde gazetecilere aktardı.
Azevedo'ya göre test, OpenAI'ın GPT-4o ve GPT-4o-mini, Anthropic'in Claude Sonnet 4.5 ve Haiku 4.5 ile Google'ın Gemini 2.5 Flash ve Gemini 2.0 Flash modellerini kapsadı.
Yanıtların yaklaşık beşte üçünde kullanılabilir bir sayı sunulmadı; bu durum çoğu zaman modellerin yanıtlarını belirsiz ifadelerle geçiştirmesinden kaynaklandı. Aynı sorular yaklaşık iki gün sonra aynı model sürümlerine yeniden yöneltildiğinde, her iki seferde de sayı veren modellerin yalnızca yaklaşık yarısı aynı sayıyı döndürdü.
Çalışma, dergiye gönderim için hazırlanan ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir UNICEF çalışma belgesi niteliğinde. Kuruluş, metodolojiyi, kodu ve verileri makaleyle birlikte yayımlamayı planlıyor.
UNICEF, veri web sitesine üretken yapay zekâ asistanlarından gelen trafikte bu yıl keskin bir artış gözlemledi. Ayda 6 milyondan fazla ziyaret alan ve kurumun en popüler web sitelerinden biri olan bu platforma yönlendirmeler arttı. Azevedo'ya göre, 1 Ocak ile 14 Eylül arasında ChatGPT yanıtlarındaki bağlantılara tıklayan kullanıcılardan gelen ziyaretler yıllık bazda %67 arttı. Bu tür yönlendirmeler bu yıl tüm oturumların %6,4'ünü oluşturdu; UNICEF, genel olarak yapay zekâ asistanlarının artık ziyaretlerin yaklaşık onda birini sağladığını tahmin ediyor.
BM, 26 kuruluşunun Data Commons'a katılma taahhüdü verdiğini, lansman sırasında yaklaşık 20 kuruluşa ait verilerin kullanıma sunulduğunu bildirdi. Ayrıca kuruluş, 2027'ye kadar BM sistemindeki istatistiksel veri kümelerinin %80'ini platforma taşımayı hedefliyor.
BM İstatistik Bölümü geçici direktörü Shantanu Mukherjee, yeni yapının ölçek, kapsam ve esneklik açısından önceki çözümlere kıyasla kat kat daha gelişmiş olduğunu ve BM sistemi genelinde bu kadar çok kuruluşu ilk kez birbirine bağladığını söyledi. Mukherjee, bu sürecin aynı zamanda verileri yapay zekâya hazır hale getirmek için değerlendirildiğini belirtti.
Google.org, platformun temel altyapısını kurmak için 2 milyon dolar kapasite geliştirme finansmanı ve teknik destek sağladı. Google'ın Data Commons ekibini yöneten Prem Ramaswami, sistemin BM tarafından yönetilen bir örnek üzerinde barındırıldığını ve nihayetinde BM tarafından bağımsız olarak sürdürülmesi, işletilmesi ve ölçeklendirilmesinin amaçlandığını söyledi.
Ramaswami, dağıtım süreci boyunca "eğiticinin eğitimi" yaklaşımının benimsendiğini ve BM sistemi ekibinin hızlı biçimde yetkinlik kazandığının görüldüğünü ifade etti.
Google, Data Commons'ı 2018'de farklı kaynaklardaki kamuya açık veri kümelerini ortak bir çerçevede düzenlemek amacıyla başlatmıştı. Geçen yıl platforma MCP desteği eklenerek yapay zekâ ajanlarının istatistikleri ve kaynaklarını doğrudan Data Commons üzerinden sorgulamasına olanak tanındı.
BM platformu ayrıca her istatistiğin kaynağını takip ediyor; böylece kullanıcılar bir yapay zekâ sistemi tarafından alınan verileri özgün BM kaynağına kadar izleyebiliyor. Azevedo, daha fazla kişinin bilgi bulmak ve yorumlamak için yapay zekâ araçlarına başvurması nedeniyle bunun önem taşıdığını gazetecilere söyledi.
Google, yapay zekâ ajanlarının tek tek istatistikleri almasını mümkün kılmanın yanı sıra, MCP üzerinden BM verilerine bağlanan bir yapay zekâ sisteminin birden fazla göstergeyi bir araya getirip bunlardan yanıt üretebildiğini gösterdi.